అశ్వమేధం
అంటే--
యజమానుడు అనగా యాగం చేస్తున్న మహారాజు!
ఆయనని ఒక మేలుజాతి అశ్వం అంటే గుర్రం మీదకి ఆవాహన చేశేవారు.
ఆ తరవాత, యజమాన ప్రమదా--అంటే ఆ రాజుగారి భార్య--మహారాణి యొక్క
వికస్వర భగం--లో, న్యస్త--వుంచబడిన, అశ్వ--గుర్రము యొక్క, దీర్ఘ స్మర--పొడవైనట్టి, గట్టిదైనట్టి, ధ్వజదండంబు--మేఢ్రము
--అయిన మఖ తంత్రము నిరీక్షించాడట!
అర్థమయ్యిందిగా--ఈ తంత్రం యేమిటో?
ఆ తరవాత, ఆ అశ్వాన్ని దేశం మీద వదిలి, మహారాజుగారే దేశం అంతా తిరిగి వచ్చినట్టు భావించి, యెవరూ దాన్ని బంధించడానికి సాహసించక పోతే, వాళ్ళందరినీ జయించినట్టు భావించేవారు!
చివరిలో, ఆ అశ్వాన్ని నవరంధ్రాలూ మూసి, బలిచేసి, ముక్కలుగాచేసి, అగ్నిలో హోమం చేసేవారు--మంత్ర సహితం గా!
అక్కడితో ఆ అశ్వమేధ యాగం ముగిసేది. రాజుగారి చక్రవర్తిత్వం నిరూపితం అవడమే కాకుండా, దీర్ఘాయువు కలిగేది (ట!).
అదండీ అశ్వమేధ యాగ తంత్రం!
